De melkveehouderij staat voor grote uitdagingen. Bodem- en waterkwaliteit, dierenwelzijn en toekomstbestendige bedrijfsvoering vragen steeds meer van jou als ondernemer. Tegelijkertijd liggen er volop kansen om je bedrijf te versterken en duurzaam te blijven ontwikkelen. Om die kansen te benutten, heeft er in februari en in maart 2026 in het project Op Eigen Wijze: een praktijkgerichte driedaagse cursus voor melkveehouders plaats gevonden. Waarin leren van de praktijk centraal staat. Tijdens deze cursus kregen agrariërs inzicht in wat werkt, waar je met je bedrijf naartoe wilt en hoe collega’s al stappen hebben gezet richting een toekomstbestendige melkveehouderij.
Leren op een vooroplopend demonstratiebedrijf
De cursus vond plaats op Landgoed Het Hengelman in De Lutte (Twente), een melkveebedrijf waar in de gehele bedrijfsvoering bewust wordt gewerkt aan bodemkwaliteit, natuurinclusieve landbouw en dierenwelzijn. Geen theorie op afstand, maar leren door te zien, te doen en te bespreken.
Wat is er geleerd?
In drie bijeenkomsten gingen we samen met collega-melkveehouders en experts de diepte in.
hoe een gezonde bodem bijdraagt aan betere waterhuishouding en minder uitspoeling
welke praktische aanpassingen mogelijk zijn voor meer dierenwelzijn
hoe bodem, dier en bedrijfsresultaat met elkaar samenhangen
hoe je zelf kunt beoordelen, analyseren en onderbouwde keuzes maakt voor jouw bedrijf
De cursus bestond uit praktijkbezoeken, demonstraties, interactieve sessies en volop ruimte voor vragen en uitwisseling.
Van pens tot bodem: Alles hangt met elkaar samen
Een gemotiveerde groep van 15 agrariërs doken op Landgoed Het Hengelman diep in de wereld van de kringloop. Het doel? Efficiënter werken, het bodemleven optimaal voeden voor een weerbaar gewas én de koe op pensniveau zó voeren dat er topkwaliteit mest geproduceerd wordt.
Een aantal punten waar we over gesproken hebben met Nynke Bakker (Bodem & plant en mest) en Harm Reineveld (Dier & voeding).
Wat zegt die mest eigenlijk over jouw beleid?
De basis begint vaak op plekken waar je het niet direct verwacht. Wist je bijvoorbeeld dat de keuze voor je boxenstrooisel invloed heeft op de vertering in de bodem? Het draait allemaal om de celwandstructuur:
𝙕𝙖𝙖𝙜𝙨𝙚𝙡: Bevat veel lignine. Een houtige stof die bacteriën in de put (en de koe) maar lastig afgebroken krijgen.
𝙎𝙩𝙧𝙤: Zit vol cellulose. Dit heeft een zwakkere celwand, waardoor het veel makkelijker verteert en sneller wordt opgenomen in de kringloop.
Kwaliteit boven kwantiteit: Haal meer uit je drijfmest!
Met minder drijfmestruimte telt elke druppel. Haal daarom meer uit je mest door te sturen op rijping in plaats van rotting.
Waarom dit jaar extra opletten?
𝙋𝙖𝙨 𝙤𝙥 𝙢𝙚𝙩 𝙆𝙖𝙡𝙞: Kalium wordt bij lage temperaturen als eerste opgenomen en werkt als een ‘waterpomp’. Te veel kali verdringt andere belangrijke nutriënten.
𝙎𝙥𝙡𝙞𝙩𝙨 𝙙𝙚 𝙚𝙚𝙧𝙨𝙩𝙚 𝙜𝙞𝙛𝙩: Bemest niet te zwaar in één keer. Verdeel de gift liever in twee delen voor een betere opname door de plant.
𝙈𝙚𝙨𝙩 𝙫𝙚𝙧𝙗𝙚𝙩𝙚𝙧𝙚𝙣: Start met het toevoegen van actieve koolstof om mycotoxinen te binden. Een slimme tussenstap naar hoogwaardige mest!
Haal het maximale uit je mestruimte! Zo maak je van mest een hoogwaardige voeding voor je bodem!
Quote van Nynke: “Begin bij de basis en maak het dan ‘beetje bij beetje’ nog beter”.
Conclusie:
De boeren hebben geleerd hoe zij de theorie in de praktijk, op het eigen bedrijf, kunnen toepassen. Leren op jouw eigen wijze van en stap voor stap de basis verbeteren; dat is waar dit demonstratieproject om draait. Samen maken we de cirkel rond!
👉Het project Op Eigen Wijze wordt medegefinancierd door de Provincie Overijssel en de Europese Unie.
