Praktijkervaring met lange staarten: zoeken naar balans tussen gedrag, genetica en management Deel 3

In het project ‘Genetica, een sleutel naar een intacte varkensstaart’ heeft Pascalle van VKON iedere week telefonisch contact met de varkenshouders. Dit keer brachten Marije en Fleur een bezoekje aan één van de varkenshouders. Op zijn bedrijf worden meerdere geneticalijnen gehouden, die duidelijke verschillen aan het licht brengt. Zoals hij zelf zegt: “Tussen de geneticalijnen zien we verschillen en daardoor verschillen de uitdagingen per lijn.” Zo valt op dat sommige lijnen sneller prikkelbaar zijn: “Waarschijnlijk hebben zij de emmer eerder vol, waardoor er vaker en sneller gebeten wordt dan bij de lijn die wat relaxter is”. 

De aanpak bij de biggen richt zich op gezondheid, gedrag en ontwikkeling. Biggen kunnen vanaf het begin mee vreten met de zeug en hebben continu toegang tot vers water – dit is essentieel, want hun waterbehoefte is verrassend hoog. Daarnaast krijgen de biggen tweemaal daags muesli. Hierdoor leren ze kauwen en trainen ze de motoriek van de bek. In de eerste week bestaat het voer volledig uit muesli; later wordt dit aangevuld met biggenkorrels.

Verrijkingsmaterialen

Afleiding in het hok is essentieel om verveling en bijtgedrag te voorkomen. Maar wat werkt echt? “De kunst is om telkens met iets nieuws te komen.” Niet elk hok reageert hetzelfde, en materialen zoals jutezakken blijken niet altijd effectief. Touwen doen het daarentegen verrassend goed. Ook wordt geëxperimenteerd met feromonen om bijtgedrag tijdens bijvoorbeeld mengen te beperken. Wel is een belangrijk aandachtspunt dat verrijkingsmaterialen breed en praktisch toepasbaar moeten zijn.

Rond de leeftijd van 7 à 8 weken – wanneer het gebit zich ontwikkelt – zien we het bijtgedrag toenemen.” Eén van de belangrijkste lessen uit de praktijk: vermijd het mengen van geneticalijnen. “Dat gaat gegarandeerd mis.” Lange staarten vragen om zorgvuldig management en personeel dat goed gedragssignalen kan interpreteren. Zoals de varkenshouder zegt: “De biggen vertellen of we het goed doen.

Ik leer nog iedere dag

De varkenshouder is optimistisch: “Ik leer nog iedere dag.” Er is behoefte aan duidelijke, praktische handvatten en heldere instructies voor het personeel. Daarnaast is draagvlak binnen de keten cruciaal om stappen te kunnen zetten richting het houden van varkens met lange staarten.

Toch vormt de markt nog een remmende factor. Niet alle afnemers zijn al bereid om varkens met intacte staarten te accepteren. Op de vraag of hij gelten met lange staarten mag leveren, krijgt hij dan ook vaak het antwoord: Nee, liever niet.”

Het project wordt medegefinancierd door de Europese Unie.