BEN JE ENTHOUSIAST OVER HET LEERTRAJECT?
En wil je de volgende leergang meedoen? Meld je aan via m.nolten@vkon.nl of bel 06- 8340 1284.
Verslag Leertraject Dyntec
19 maart 2026 – Veerkracht in tijden van duurzame transitie
Spreker: André Nijhof
Op 20 maart 2026 kwamen agrariërs, ondernemers en organisaties samen in een voormalige F16 shelter op de Technology Base Twente. In de bunker die voorheen een straaljager moest beschermen tegen luchtaanvallen worden nu technische producten ontwikkeld en getest. Industrieel ontwerpbureau Dynteq werkt vanuit een van de F-16-shelters op de voormalige vliegbasis Twente. Tijdens deze bijeenkomst stond het thema veerkracht in tijden van duurzame transitie centraal. André Nijhof, hoogleraar duurzaamheid, nam de deelnemers mee in de complexiteit van maatschappelijke veranderingen en de rol van ondernemers daarin. Vanuit zijn achtergrond, als zoon van een kalvermester en wetenschapper, weet hij praktijk en theorie goed met elkaar te verbinden.
Verwarrende tijden en maatschappelijke opgaven
We leven in een tijd waarin veel ontwikkelingen samenkomen: klimaatverandering (zoals stikstofproblematiek), groeiende ongelijkheid en geopolitieke spanningen. Tegelijkertijd wordt er steeds meer gevraagd van ondernemers op het gebied van duurzaamheid, circulariteit en maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Deze ontwikkelingen maken het lastig om richting te bepalen. Er is niet één oplossing of ‘hefboom’ die de transitie in gang zet. Het vraagt om samenwerking, afweging van belangen en het maken van bewuste keuzes – zowel individueel als collectief.
Stewardship: jouw rol in de transitie
Een belangrijk begrip in de bijeenkomst was stewardship (rentmeesterschap): hoe ga jij om met wat van waarde is, en hoe draag je dat duurzaam over aan de toekomst?
Daarbij werd gekeken op drie niveaus:
- Individueel: hoe sta jij persoonlijk in de wedstrijd?
- Organisatie/familie: hoe ga je binnen je bedrijf of gezin om met veranderingen?
- Systeem: hoe beïnvloedt het bredere systeem jouw keuzes – en andersom?
Ondernemers hebben niet alleen een eigen belang, maar maken ook deel uit van een groter geheel. Het vinden van balans tussen deze belangen is essentieel.
Samenwerken en begrip
Een belangrijke boodschap was dat we elkaar nodig hebben in deze transitie. Polarisatie werkt verlammend, terwijl begrip en samenwerking juist beweging brengen. Door met elkaar in gesprek te gaan en belangen te delen, ontstaan nieuwe mogelijkheden.
Een mooi voorbeeld hiervan is de samenwerking tussen ‘groene’ en ‘grijze’ ondernemers. Door over sectorgrenzen heen te kijken, kunnen nieuwe oplossingen ontstaan, zoals bijvoorbeeld mestverwerking of gebiedsgerichte aanpakken.
Transities verlopen in fasen
Volgens Nijhof verlopen duurzame transities in verschillende fasen:
- Inertie – het probleem wordt erkend
- Inceptie – experimenteren en leren
- Competitie – marktvorming en opschaling
- Synergie & integratie – samenwerking en sectorbrede aanpak
- Institutionalisering – het nieuwe normaal
Veel initiatieven blijven hangen in de experimenteerfase, terwijl juist opschaling en samenwerking nodig zijn om echte impact te maken.
Changing the game
In plaats van losse oplossingen is het belangrijk om het systeem als geheel te veranderen (Changing the Game). Dit vraagt om:
- duidelijke richting (visie)
- samenwerking tussen partijen
- leiderschap en regie
- het ontwikkelen van nieuwe businessmodellen
Niet de consument, maar vooral bedrijven spelen hierin een sleutelrol. Zij kunnen het aanbod veranderen en daarmee beweging creëren.
Hoop en perspectief
De vraag of we hoopvol mogen zijn over duurzame transities werd bevestigend beantwoord – mits we het anders aanpakken. Niet alleen kijken naar wat haalbaar is, maar ook naar wat noodzakelijk is.
De kernvraag voor iedere ondernemer is dan ook:
“Hoe wil je dat er in 2035 naar jouw bedrijf wordt gekeken?”
BEN JE ENTHOUSIAST OVER HET LEERTRAJECT?
En wil je de volgende leergang meedoen? Meld je aan via m.nolten@vkon.nl of bel 06- 8340 1284