Symposium OpKOErs 2026 | ‘Met een vitale bodem, oogst je de toekomst’

Als je duikt in de vitale bodem, dan oogst je de toekomst.” Met deze krachtige boodschap opende host Chantal Duijn de zevende editie van het symposium Op koers. In het Zone.college in Almelo kwamen veehouders, experts en studenten samen om één centrale vraag te beantwoorden: hoe bouwen we aan een landbouw die niet alleen productief is, maar ook in balans met de natuur?


Een gedeelde missie

De avond werd afgetrapt door Chantal Duijn, dierenarts, coach en werkzaam bij VKON en host van de avond. Zij zette direct de toon: de landbouwsector staat voor grote uitdagingen, maar door samen te werken en kennis te delen, kunnen we de transitie naar een dierwaardige en duurzame veehouderij vormgeven. Astrid Sportel van het Zone.College sloot hierbij aan door het belang van onderwijs te benadrukken. Via het praktoraat Beroepsonderwijs en Agrotransitie worden studenten direct betrokken bij praktijkonderzoek. Want, zo stelde zij, de ontwikkelingen in de sector gaan zo snel dat onderwijs en praktijk elkaar hard nodig hebben om de toekomst vorm te geven.

Van grond tot grazer gezond

Marije Elderink (VKON) nam het stokje over met een presentatie over het project Van grond tot grazer gezond (GGG). De kernfilosofie is simpel maar doeltreffend: een gezonde bodem leidt tot een gezond gewas, wat weer zorgt voor een gezondere voeding voor een gezonde koe. Marije deelde de resultaten van praktijkonderzoek naar niet-kerende grondbewerking. Door grasland niet om te ploegen, maar met een niet-kerende grondbewerking, blijft de zuurstofrijke toplaag intact. Dit beschermt het bodemleven en de bodemstructuur. Ook experimenten met bladstofbemesting via drones en minerale toevoegingen, maar ook een pilot met steenmeel, zee-zout en compostthee lieten zien dat aandacht voor de bodem direct bijdraagt aan betere gewaskwaliteit en koegezondheid. Daarbij werd wel duidelijk, dat werken naar een gezondere bodem geduld vraagt, maar het zeker loont!

De “Black Box” van de bodem

Nynke Bakker, adviseur regeneratieve landbouw, nam de zaal vervolgens mee in de fascinerende wereld onder onze voeten. Ze noemde de bodem de “black box” van de landbouw, maar ontrafelde deze met een heldere les in biologie, scheikunde en natuurkunde.
Nynke benadrukte dat we de bodem moeten zien als een levend organisme: “In een theelepel gezonde grond zit meer leven dan er mensen op aarde zijn.” Ze legde uit hoe planten via fotosynthese suikers aanmaken en tot wel 40% daarvan via hun wortels “lekken” om het bodemleven te voeden. Dit is een intelligent systeem dat de bodem weerbaarder maakt. Haar waarschuwing was helder: we moeten stoppen met het toedienen van zoute kunstmest, die planten “lui” maakt en de bodembiologie verstoort. De focus moet liggen op het maken van rijpe, kwalitatieve mest door het voerspoor van de koe te optimaliseren. “Van rotte mest kun je geen gezonde bodem maken,” aldus Nynke.

Paneldiscussie: Leren door te doen

De avond werd afgesloten met een levendige paneldiscussie met veehouders Ronald van der Horst en Francis Sanderink van demonstratiebedrijf Sanderink-Sleiderink met het project ‘De Route Naar Balans‘, loonwerker/bodemexperts Karel Kennes van C-Cycle en adviseur Nynke Bakker, Grûnwurk. De rode draad in het gesprek was de kracht van samenwerking. De aanwezige boeren benadrukten dat de transitie naar een gezonde bodem geen rechte lijn is; het gaat met vallen en opstaan.
Het panel was het erover eens dat de echte winst niet zit in technische “quick fixes” of dure toevoegingen, maar in het begrijpen van de natuurlijke kringloop. Door te sturen op bodemstructuur, zonlicht en water, kunnen boeren hun afhankelijkheid van externe inputs verminderen.

De conclusie van de avond was hoopvol en inspirerend: de transitie naar een vitale bodem vraagt om geduld en aandacht, maar het resultaat is een gezonder bedrijf en een gezondere veestapel.

Zoals Chantal Duijn treffend samenvatte: “Alles wat je aandacht geeft, groeit.”